BOŞANMALARDA NAFAKA YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Mef Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Türk Medeni Kanunu Aile Hukuku boşanma davalarında üç farklı nafaka ödeme biçimi öngörmüştür. Bunlardan ilki sadece boşanma davası süresince ödenebilen ve TMK m. 169’da geçen ‘’Tedbir Nafakası’’; diğer ikisi boşanma gerçekleştikten sonra ödenebilen TMK m. 182’de öngörülen ve çocuğun bakımı için gerekli olan ‘’İştirak Nafakası’’ ile TMK m. 175’te öngörülen boşanma yüzünden yoksulluğa düşen tarafa ödenmesi gereken ‘’Yoksulluk Nafakası’’dır.

Çalışmamda boşanma davası süresince ve bitiminden itibaren ödenebilecek nafaka biçimleri, koşulları, ne şekilde ödenmesi gerektiği ve miktarının nasıl belirlendiği konularında ayrıntılı bilgi vereceğim.

1) TEDBİR NAFAKASI

Tedbir Nafakası, boşanma davasının açıldığı tarihten itibaren olumlu ya da olumsuz bir şekilde sonuçlandığı tarihe kadar sürebilen ve eşlerden birinin geçiminde güçlük çektiği durumda ödenmesi gereken bir nafaka türü olup; TMK m. 169 uyarınca barınma, geçinme, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri gidermek için ödenir. Bu nafakanın ödenmesinin dayanağı, hali hazırda eş olan bu kişilerin birbirine karşı bakım yükümlülüğünün bulunmasıdır.

Uygulamada genel olarak kadınlara ödenen bu nafaka türü kural olarak her iki taraftan birine ödenebilir.

TMK m. 169 gereği hakim, miktarı re’sen belirler ancak eşler kendi aralarında anlaşmışlarsa hakimin bunun üzerinde bir tutar belirlemesi söz konusu değildir. Bunun yanında dava sürerken eşlerin maddi durumlarının değişikliğe uğraması sonucu, hakim yine re’sen daha önceden hükmettiği miktarı azaltabilir veya arttırabilir.

Tedbir için ödenen bu nafaka türü için eşlerin kusuru aranmaz. Geçimini sağlayamayan eş ister kusurlu olsun ister davayı karşı taraf açmış olsun bu nafaka türünü isteme hakkını haizdir.

Boşanma davasının açıldığı tarihten itibaren geçerli olan tedbir nafakası geçmişe etkili olarak işler. Karar daha sonra verilmiş olsa dahi tutar dava açılma tarihinden itibaren hesaplanır ve dava sonuçlanıncaya kadar devam eder.

2) İŞTİRAK NAFAKASI

İştirak nafakası boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren velayet hakkı verilmeyen tarafa -çocuğun giderlerini karşılaması için- hükmedilen nafaka türüdür. TMK m. 182 II’de düzenleme alanı bulan bu nafaka türü çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararlanması esasıyla verilir.

Tedbir Nafakasında olduğu gibi hakim miktara re’sen karar verecektir.

‘’İştirak nafakası, kararın kesinleşmesiyle ödenmeye başlanır ve kural olarak çocuk ergin oluncaya kadar devam eder.’’ (DURAL, ÖĞÜZ, & GÜMÜŞ, 2016)

Bununla birlikte TMK m. 328 II uyarınca hukuken ergin olmasına rağmen eğitim hayatı sürmekte ise eğitimi sona erinceye kadar ödenir.

Bir başka durum ise TMK m. 364’te düzenleme alanı bulan yardım nafakasıdır. İlgili hüküm uyarınca çocuk hukuken ergin olduktan sonra eğitim hayatı sürmediği takdirde yine de bakıma muhtaç ise giderlerini karşılamak adına yardım nafakası isteyebilir. Tüm nafakalarda olduğu gibi bu nafaka türünde de hakim takdirde bulunurken çocuğun ihtiyaçları ve velayeti elinde bulunmayan kişinin maddi gücünü dikkate alacaktır. Ayrıca tedbir nafakasında olduğu gibi bu nafaka türünde de tarafların kusurları aranmaz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir